İnsülin Direncim Varken Neden Sürekli Aç Hissediyorum?

Yemeğini yiyorsun.

Aradan çok geçmeden yine mutfağa gidip “Bir şey mi yesem?” diye düşünüyorsun.

Özellikle insülin direncin varsa bunun nedenini doğrudan “kan şekerim düştü” diye açıklamak cazip geliyor.

Ama sürekli açlığın arkasında tek bir mekanizma yok.

İnsülin direnci sürekli açlık yapar mı?

Bazı kişilerde açlık ve yeme isteğinin artmasıyla ilişkili olabilir.

İnsülin direncinde hücrelerin insüline verdiği yanıt azalabilir ve vücut bunu telafi etmek için daha fazla insülin salgılayabilir.

Fakat bundan doğrudan:

“İnsülin direncim var, o yüzden sürekli açım.”

sonucunu çıkarmak doğru değil.

Çünkü açlık hissin yalnızca insülin tarafından belirlenmiyor.

Ne kadar uyuduğun, öğünlerinin içeriği, ne kadar protein ve lif aldığın, fiziksel aktiviten, stres düzeyin ve gün boyunca ne kadar enerji aldığın da işin içinde.

Yani aynı insülin direncine sahip iki kişinin açlık deneyimi birbirinin aynısı olmayabilir.

Yemekten sonra bile acıkıyorsan

Burada biraz daha farklı düşünmek gerekiyor.

Normalde yemek yedikten sonra bir süre tokluk hissetmen beklenir.

Ama sen yemek yedikten bir-iki saat sonra tekrar açlık hissediyorsan, önce ne yediğine bakmak gerekir.

Örneğin küçük hacimli ve hızlı sindirilen yiyeceklerden oluşan bir öğün seni uzun süre tok tutmayabilir.

Bunun üzerine gün boyunca “az yemeye” çalışıyorsan, açlık daha da belirgin hale gelebilir.

Dolayısıyla sürekli açlığı yalnızca insülin direncine bağlamak, beslenmenin kendisindeki problemi gözden kaçırabilir.

İnsülin direncinde kan şekeri düşünce mi acıkırsın?

Bu konuda internette oldukça kesin ifadeler görebilirsin.

“İnsülin yükseliyor, kan şekeri düşüyor, beyin enerji alamıyor ve sen acıkıyorsun.”

Gerçekte durum bundan daha karmaşık.

Kan şekeri düşüşleri bazı kişilerde açlık, titreme, terleme, halsizlik veya tatlı yeme isteği gibi belirtilerle birlikte görülebilir.

Fakat her açlık hissi kan şekerinin düştüğü anlamına gelmez.

Özellikle insülin direncin olduğunu biliyorsan, her acıkmayı “hipoglisemi yaşıyorum” şeklinde yorumlaman doğru olmaz.

Açlık hissinin ne zaman ortaya çıktığı ve yanında başka belirtilerin bulunup bulunmadığı da önem taşıyor.

Çok az yiyorsan neden sürekli aç olabilirsin?

Bazen cevap düşündüğünden daha basit.

Gerçekten az yiyor olabilirsin.

Kilo vermek için öğünlerini aşırı küçültüyorsan veya uzun süre aç kalıyorsan, vücudunun daha fazla yemek istemesi şaşırtıcı değil.

Özellikle gün boyunca kendini sıkıyorsan akşam saatlerinde:

“Bugün zaten hiçbir şey yemedim.”

diyerek normalden çok daha fazla yemek isteyebilirsin.

Bu durumda yaşadığın açlığı yalnızca insülin direncine bağlamak doğru olmaz.

Vücudun yeterli enerji almamış olabilir.

Protein ve lif neden önemli?

Tokluk sadece midenin dolmasıyla oluşmuyor.

Öğünün içerisindeki protein, lif, yağ ve karbonhidratın miktarı ve kombinasyonu da tokluk hissini etkiliyor.

Örneğin çok küçük bir öğünde ağırlıklı olarak hızlı sindirilen karbonhidratlar bulunuyorsa, kısa süre sonra yeniden yemek istemen mümkün.

Buna karşılık daha dengeli bir öğün daha uzun süre tok kalmana yardımcı olabilir.

Burada sana “şunu ye, bunu ye” şeklinde bir liste vermek yerine şu ayrımı görmek daha önemli:

Sürekli açlık yaşıyorsan sorun bazen ne kadar yediğinden çok, yediğin öğünün seni ne kadar süre tok tuttuğudur.

Uykusuzluk seni neden daha aç hissettirebilir?

Gece yeterince uyumadığında ertesi gün iştahının değiştiğini fark etmiş olabilirsin.

Özellikle kötü uyuduğun günlerde tatlı, hamur işi veya daha yoğun enerji içeren yiyecekler çok daha cazip gelebilir.

Aynı zamanda yorgunken fiziksel aktiviten de azalabilir.

Bütün gün oturup akşam “Neden bu kadar çok yemek istiyorum?” diye düşünmen mümkün.

Bu nedenle sürekli açlık şikâyetinde sadece beslenme düzenine değil, uyku düzenine de bakmak gerekiyor.

Stres sürekli acıkmana neden olabilir mi?

Olabilir.

Ama stresin etkisi herkes için aynı değil.

Bazı kişiler stresliyken iştahını kaybederken bazı kişiler sürekli bir şeyler yemek isteyebilir.

Özellikle stresli olduğunda mutfağa yöneliyorsan, burada fiziksel açlık ile yeme isteğini birbirinden ayırmak önemli hale geliyor.

Bazen miden gerçekten aç olduğu için değil, zihinsel olarak yemek istediğin için buzdolabını açıyor olabilirsin.

Bu ikisi aynı his gibi yaşanabildiği için fark etmek her zaman kolay değil.

Sürekli açlık insülin direncinin kesin belirtisi mi?

Hayır.

Bu önemli.

Sürekli acıkman tek başına insülin direncini kanıtlamaz.

Benzer şekilde insülin direncin olması da sürekli aç hissedeceğin anlamına gelmez.

Açlık; uyku bozuklukları, düzensiz beslenme, yetersiz enerji alımı, yoğun fiziksel aktivite, stres ve bazı sağlık sorunları gibi birçok farklı durumdan etkilenebilir.

Bu nedenle sadece “Çok acıkıyorum.” diyerek kendine insülin direnci tanısı koyman doğru olmaz.

Akşamları neden daha çok acıkıyorsun?

Gündüz kendini fazla kısıtlıyorsan bunun akşam ortaya çıkması oldukça anlaşılır.

Sabah küçük bir kahvaltı.

Öğlen hızlıca geçiştirilen bir öğün.

İkindi saatlerinde kahveyle idare etme.

Sonra akşam eve geldiğinde bir anda çok yoğun açlık.

Böyle bir düzende akşam yaşadığın iştah artışını sadece insülin direncine bağlamak doğru olmaz.

Gün boyunca ertelenen açlık, akşam saatlerinde kendini daha güçlü şekilde gösterebilir.

Bu yüzden özellikle gece yeme davranışın da varsa, günün tamamına bakmadan sadece akşam öğününü değerlendirmek eksik kalabilir.

Sürekli açlık yaşıyorsan neye bakılmalı?

Burada tek bir kan değerine veya tek bir öğüne bakmak yeterli olmayabilir.

Özellikle şu tablo birlikte değerlendirilir:

• Açlığın hangi saatlerde ortaya çıkıyor?
• Yemekten ne kadar sonra tekrar acıkıyorsun?
• Öğünlerin seni ne kadar süre tok tutuyor?
• Gün içerisinde yeterli besin alıyor musun?
• Gece yeme isteğin var mı?
• Tatlı isteğin açlıkla birlikte mi geliyor?
• Uyku düzenin nasıl?
• Stresli dönemlerde açlığın değişiyor mu?
• Günlük hareketin nasıl?

Bu ayrıntılar, “insülin direncim var ve o yüzden açım” açıklamasından çok daha fazla bilgi verebilir.

Sonuç

İnsülin direncin varken sürekli aç hissetmen mümkün ama bunun tek nedeni insülin direnci olmak zorunda değil.

Öğünlerinin içeriği, gün boyunca ne kadar yediğin, uyku düzenin, stres, fiziksel aktivite ve yeme davranışların da açlık hissini ciddi şekilde değiştirebilir.

Özellikle yemek yedikten kısa süre sonra tekrar acıkıyorsan veya akşam saatlerinde kontrol edemediğin bir yeme isteği oluşuyorsa, bunu yalnızca “insülinim yüksek” şeklinde açıklamak yetersiz kalır.

Sürekli açlığın nedenini anlamak için tek bir yiyeceğe veya tek bir hormona değil, bütün beslenme düzenine bakmak gerekir.