Yemekten Kısa Süre Sonra Tekrar Acıkmamın Nedeni Ne Olabilir?

Yemeğini yeni bitirdin.

Daha iki saat geçmeden mutfağa gidip ne yiyebileceğini düşünmeye başladın.

“Ben daha yeni yemek yedim, nasıl tekrar acıktım?”

Bu durum sürekli tekrarlanıyorsa, sadece iştahının fazla olduğunu düşünmek yerine neden yeterince tok kalamadığına bakmak gerekir.

Öğünün seni yeterince doyurmuyor olabilir

Yemek yemiş olman, o öğünün seni uzun süre tok tutacağı anlamına gelmez.

Öğünün protein, lif, yağ ve karbonhidrat içeriği; porsiyon büyüklüğü ve toplam enerji miktarı tokluk süresini etkiler.

Örneğin sadece ekmek ve reçelden oluşan bir kahvaltı ile yumurta, peynir, sebze ve tam tahıllı ekmek içeren bir kahvaltı aynı şey değildir.

İki öğün de seni o anda doyurabilir ama birkaç saat sonra hissettiğin açlık aynı olmayabilir.

Özellikle kilo vermek için öğünlerini gereğinden fazla küçültüyorsan, gün içerisinde sürekli acıkman şaşırtıcı değildir.

Bu nedenle:

“Daha az yemeliyim.”

demeden önce kendine şunu sorman daha doğru:

“Yediğim öğün beni gerçekten yeterince doyuruyor mu?”

İnsülin direnci kısa sürede acıkmana neden olabilir mi?

Bazı kişilerde olabilir.

İnsülin direncinde glukoz metabolizması ve insüline verilen yanıt değişebilir. Bunun açlık ve yeme davranışıyla ilişkisi kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Bu nedenle insülin direnci olan bazı kişilerde sık acıkma, yemeklerden kısa süre sonra yeniden yeme isteği veya yoğun tatlı isteği görülebilir.

Ama her kısa sürede acıkmayı insülin direncine bağlamak doğru olmaz.

Çünkü aynı durum, yetersiz tokluk sağlayan öğünler, uzun süre aç kalmak, uyku eksikliği veya stres nedeniyle de ortaya çıkabilir.

Karnın mı aç, yoksa canın mı bir şey istiyor?

Bu ikisini birbirinden ayırmak bazen düşündüğünden daha zor olabilir.

Örneğin yemekten iki saat sonra:

“Ne bulursam yerim.”

diyorsan fiziksel açlık daha ön planda olabilir.

Ama:

“Karnım tok ama çikolata olsa yerim.”

diyorsan burada iştah, alışkanlık veya belirli bir yiyeceğe duyulan istek daha fazla rol oynayabilir.

Özellikle sürekli belirli yiyecekleri düşünüyorsan, her seferinde bunu fiziksel açlık olarak yorumlamak doğru olmayabilir.

Uykusuzluk ve stres açlık hissini değiştirebilir

Bir gece kötü uyuduğunda ertesi gün sadece yorgun hissetmezsin. İştahın ve yiyeceklere karşı davranışın da değişebilir.

Özellikle yüksek enerjili ve lezzetli yiyecekler daha cazip gelebilir.

Stres de benzer şekilde bazı kişilerde yeme isteğini artırabilir.

Günün yoğun geçiyor, akşam eve geldiğinde sürekli bir şeyler yemek istiyorsan bunun tamamını “çok acıktım” şeklinde değerlendirmek yanıltıcı olabilir.

Bazen gün içerisinde biriken yorgunluk ve stres de yiyeceğe yönelmeyi kolaylaştırır.

Akşam daha fazla acıkıyorsan günün tamamına bak

Sabah ve öğlen kendini fazla kısıtladığında bunun etkisini akşam görebilirsin.

Sabah küçük bir kahvaltı yapıyorsun.

Öğlen hızlıca bir salata yiyip geçiyorsun.

Saat 17.00’de açlık başlıyor.

Akşam eve geldiğinde ise hem çok aç hem de yorgunsun.

Bu noktada kendini kontrol etmek zorlaşabilir.

Dolayısıyla akşam yaşadığın yoğun açlığı yalnızca akşam öğünüyle açıklamak yerine, günün ilk saatlerinden itibaren nasıl beslendiğine bakmak gerekir.

Yemekten sonra tekrar acıkmak kan şekerinin düştüğü anlamına mı gelir?

Hayır.

Yemekten kısa süre sonra acıkman otomatik olarak hipoglisemi yaşadığın anlamına gelmez.

Kan şekeri düşüklüğünde açlık hissine ek olarak titreme, terleme, çarpıntı, baş dönmesi veya belirgin sersemlik gibi belirtiler görülebilir.

Sadece:

“Yemekten iki saat sonra acıktım.”

demek kan şekerinin düştüğünü göstermez.

Bu nedenle yalnızca hissettiğin açlığa bakarak kan şekeri hakkında kesin bir yorum yapmak doğru değildir.

Yemekten kısa süre sonra acıkıyorsan neye bakmalısın?

Bu durum sık tekrarlanıyorsa önce birkaç noktayı gözden geçirebilirsin:

• Öğünlerinde yeterli protein var mı?
• Sebze, kurubaklagil, tam tahıl veya meyve gibi lif kaynaklarını düzenli tüketiyor musun?
• Kilo vermek için öğünlerini gereğinden fazla küçültüyor musun?
• Gün içerisinde uzun süre aç kalıyor musun?
• Özellikle akşam saatlerinde mi daha fazla acıkıyorsun?
• Son günlerde uykun veya stres düzeyin değişti mi?
• Gerçekten aç mısın, yoksa belirli bir yiyeceği mi istiyorsun?

Bu sorular, “Neden sürekli acıkıyorum?” sorusuna tek başına kalori hesabından daha fazla ipucu verebilir.

Ne zaman değerlendirilmesi gerekir?

Yemekten kısa süre sonra acıkman ara sıra oluyorsa tek başına önemli bir durum anlamına gelmeyebilir.

Fakat neredeyse her gün tekrarlıyorsa veya beraberinde yoğun tatlı isteği, gece yeme, kilo kontrolünde güçlük, yemekten sonra belirgin halsizlik, aşırı susama veya sık idrara çıkma gibi başka belirtiler de varsa durum daha kapsamlı değerlendirilmelidir.

Özellikle insülin direncin veya diyabet riskin varsa, sürekli açlık hissini yalnızca “iştahım fazla” diye geçiştirmemek gerekir.

Sonuç

Yemekten kısa süre sonra tekrar acıkman, tek başına insülin direncinden kaynaklanıyor olmak zorunda değil.

Öğünün seni ne kadar doyurduğu, gün içerisinde kendini ne kadar kısıtladığın, uyku ve stres durumun, yeme alışkanlıkların ve metabolik özelliklerin birlikte rol oynayabilir.

Bu yüzden çözüm her zaman “daha az yemek” değildir.

Bazen daha az değil, daha doyurucu ve dengeli bir öğün oluşturman gerekir.

Özellikle açlığın sürekli tekrarlanıyorsa, ne zaman ortaya çıktığına ve öncesinde ne yediğine bak. Çünkü açlığın zamanı ve şekli, nedenini anlamak için oldukça değerli bir ipucu olabilir.