Öğleden Sonra Enerjim Neden Birden Düşüyor?

Saat 15.00–16.00 gibi geliyor.

Sabah gayet iyisin ama bir anda gözlerin ağırlaşıyor, odaklanmak zorlaşıyor ve elin kahveye ya da tatlıya gidiyor.

Eğer bu durum neredeyse her gün tekrarlanıyorsa, mesele sadece “öğleden sonra rehaveti” olmayabilir.

Öğleden sonra enerji neden düşer?

Öğleden sonra yaşadığın enerji düşüşünün tek bir nedeni yok.

Öğle öğününün içeriği, ne kadar yediğin, gece ne kadar uyuduğun, gün içinde ne kadar hareket ettiğin ve kan şekeri düzenin bu tabloya katkıda bulunabilir.

Bir de vücudunun doğal biyolojik ritmi var.

Gün ortasından sonra uyanıklık düzeyinde bir miktar düşüş yaşaman normal olabilir.

Fakat senin yaşadığın durum her gün çok belirginse, saat 16.00 geldiğinde çalışamaz hale geliyor ve mutlaka kahve veya tatlı arıyorsan, bunu yalnızca biyolojik saate bağlamak yeterli değil.

Öğle yemeği enerjini neden düşürebilir?

Öğle yemeğini çok büyük yiyorsan, yemek sonrasında kendini ağır hissetmen şaşırtıcı değil.

Özellikle aynı öğünde yüksek miktarda rafine karbonhidrat, yağ ve toplam enerji bulunuyorsa yemek sonrası rehavet daha belirgin olabilir.

Örneğin büyük bir porsiyon pilavın yanında ekmek, tatlı ve şekerli içecek tükettiğinde öğünün toplam yükü oldukça artar.

Sonrasında:

“Yemeğimi yedim ama şimdi hiçbir şey yapasım yok.”

diyebilirsin.

Burada sorun tek başına pilav veya ekmek değil.

Öğünün tamamı ve porsiyon büyüklüğü birlikte değerlendirilmeli.

İnsülin direnci öğleden sonra enerji düşüklüğü yapar mı?

İlişkili olabilir.

İnsülin direncinde vücudun insüline verdiği yanıt değişebilir ve glukoz metabolizmasında çeşitli farklılıklar görülebilir.

Bazı kişilerde bu durum özellikle yemek sonrasında halsizlik, zihinsel bulanıklık veya enerji düşüklüğü şeklinde hissedilebilir.

Fakat:

“Öğleden sonra enerjim düşüyor = insülin direncim var.”

şeklinde bir sonuç çıkaramazsın.

Çünkü aynı şikâyet insülin direnci olmayan bir kişide de görülebilir.

Üstelik uykusuzluk ve büyük öğün gibi çok daha basit nedenler de aynı tabloyu oluşturabilir.

Öğle yemeğinden sonra tatlı istemen neden olabilir?

Öğleden sonra enerjin düştüğünde beynin hızlı enerji sağlayabilecek yiyeceklere yönelebilir.

Çikolata, bisküvi, tatlı veya şekerli kahve o anda daha cazip gelebilir.

Özellikle öğle yemeğin seni yeterince doyurmuyorsa, birkaç saat sonra ortaya çıkan açlık tatlı isteğiyle birleşebilir.

Bu yüzden saat 16.00’da sürekli:

“Bir parça çikolata yesem kendime gelirim.”

diye düşünüyorsan, sebebini sadece tatlıya olan düşkünlük olarak yorumlama.

Öğle öğününün seni ne kadar süre tok tuttuğuna da bakmak gerekir.

Sabah kahvaltın çok hafifse öğleden sonra çökebilirsin

Sabah sadece kahve içip birkaç saat sonra küçük bir şey yiyorsan, günün ilerleyen saatlerinde yoğun açlık ortaya çıkabilir.

Özellikle öğle öğünün de küçükse, öğleden sonra enerji düşüklüğü yaşaman daha olası hale gelebilir.

Burada “kahvaltı yapmalısın” şeklinde herkese uygulanabilecek bir kural yok.

Mesele, senin gün boyunca yeterli ve dengeli beslenip beslenmediğin.

Uykusuzluk öğleden sonra neden daha fazla hissedilir?

Gece kötü uyuduysan sabah bunu kahveyle bir süre bastırabilirsin.

Ama öğleden sonra geldiğinde yorgunluk daha belirgin hale gelebilir.

Özellikle birkaç gündür üst üste az uyuyorsan, saat 15.00 civarında ciddi bir enerji düşüşü yaşayabilirsin.

Bunun üzerine kahve ve şekerli atıştırmalıklarla günü sürdürmeye çalışmak, sorunun kendisini çözmeden yalnızca belirtileri bastırabilir.

Gün içinde az hareket etmek de etkili olabilir

Sabah bilgisayarın başına oturup öğle yemeğine kadar neredeyse hiç kalkmıyorsan, öğleden sonra kendini daha halsiz hissetmen mümkün.

Fiziksel aktivitenin düşük olması yalnızca enerji harcamanı değil, gün içerisindeki genel uyanıklık ve hareketlilik düzeyini de etkileyebilir.

Özellikle masa başında çalışıyorsan bunu daha net fark edebilirsin.

Saatlerce oturduktan sonra:

“Neden bu kadar uyuşuk hissediyorum?”

diye düşünmen şaşırtıcı değil.

Öğleden sonra kahve içmek doğru mu?

Kahve seni geçici olarak daha uyanık hissettirebilir.

Fakat bunu her gün saat 16.00’da yapmak başka bir soruna dönüşebilir.

Kafeine duyarlılığın yüksekse öğleden sonra içtiğin kahve gece uykunu etkileyebilir.

Gece daha kötü uyursun.

Ertesi gün yine yorgun kalkarsın.

Öğleden sonra yine kahve içersin.

Böylece:

yorgunluk → kahve → kötü uyku → daha fazla yorgunluk

şeklinde bir döngü oluşabilir.

Bu nedenle sadece kahvenin seni o anda toparlayıp toparlamadığına değil, gece uykuna etkisine de bakmak gerekir.

Enerji düşüklüğü her zaman kan şekeriyle ilgili değildir

Bu konu internette gereğinden fazla kan şekeriyle ilişkilendiriliyor.

Öğleden sonra kendini yorgun hissetmen otomatik olarak kan şekerinin düştüğü anlamına gelmez.

Aynı şekilde “şekerim düştü, hemen tatlı yemeliyim” düşüncesi de her zaman doğru değildir.

Gerçek hipoglisemi farklı bir klinik durumdur ve yalnızca hissedilen yorgunluk üzerinden tanımlanmaz.

Özellikle diyabet ilacı veya insülin kullanmıyorsan, sıradan öğleden sonra yorgunluğunu otomatik olarak hipoglisemi kabul etmek doğru olmaz.

Ne zaman araştırmak gerekir?

Öğleden sonra biraz rehavet yaşaman tek başına sorun olmayabilir.

Fakat her gün belirgin bir enerji düşüşün varsa ve bu durum işini, dersini veya günlük hayatını etkiliyorsa nedenine bakmak gerekir.

Özellikle buna:

• Sürekli uyku hali
• Sabah yorgun uyanma
• Baş dönmesi
• Çarpıntı
• Yoğun tatlı isteği
• Sık acıkma
• Yemeklerden sonra belirgin halsizlik
• Kilo değişiklikleri

eşlik ediyorsa tabloyu yalnızca “öğle yemeği çökmesi” diye geçiştirmemek gerekir.

Sonuç

Öğleden sonra enerjinin düşmesi tek başına insülin direncine işaret etmez.

Öğle öğününün büyüklüğü ve içeriği, uyku kaliten, günlük hareketin, kafein tüketimin ve genel beslenme düzenin bu düşüşte rol oynayabilir.

İnsülin direncin varsa bazı metabolik faktörler de tabloya katkıda bulunabilir.

Ama her gün saat 16.00’da kahve veya tatlı arıyorsan, sadece bunu bastırmaya çalışmak yerine enerjinin neden o saatte düştüğünü anlamak daha doğru bir yaklaşım olur.