Reglime Yaklaşınca Tatlı İsteğim Neden Bu Kadar Artıyor?

Regline birkaç gün kala çikolatayı normalden çok daha fazla düşünmeye başladıysan, bu yalnızca “iradem zayıfladı” meselesi değil.

Adet döngüsünün bazı dönemlerinde iştahın ve özellikle tatlı isteğinin değişmesi fizyolojik olarak mümkün.

Regl öncesinde tatlı isteği neden artıyor?

Adet öncesi dönemde östrojen ve progesteron başta olmak üzere çeşitli hormonların düzeyleri değişir.

Bu hormonal dalgalanmalar iştahı, enerji ihtiyacını ve yiyeceklere yönelik isteği etkileyebilir.

Özellikle luteal fazın ikinci yarısında bazı kadınlarda toplam enerji alımının arttığı görülür. Bu dönemde daha yoğun açlık hissetmek veya normalde çok düşünülmeyen yiyecekleri daha fazla istemek şaşırtıcı değildir.

Tatlı isteğinin artması da bu tablonun bir parçası olabilir.

Yani regl yaklaşınca akşam birden çikolata düşünmeye başlaman, mutlaka “şeker bağımlılığı” geliştirdiğin anlamına gelmez.

Regl öncesinde vücut gerçekten daha fazla enerji ister mi?

Bazı kadınlarda evet.

Adet döngüsünün luteal fazında enerji harcamasında küçük bir artış görülebilir. Araştırmalarda bu artışın kişiden kişiye değiştiği ve herkes için aynı olmadığı görülüyor.

Bu fark çok büyük olmak zorunda değil.

Fakat zaten gün boyunca aç gezen, öğünlerini sürekli kısan veya kilo vermek için oldukça düşük enerji alan bir kişide küçük bir fizyolojik değişiklik bile “Neden bugün hiçbir şey beni doyurmuyor?” şeklinde hissedilebilir.

Burada tatlı isteğini yalnızca hormonlara bağlamak da eksik kalır.

Çünkü kişinin o dönemde ne kadar yediği, uyku düzeni ve psikolojik durumu da işin içine girer.

Regl öncesi neden özellikle çikolata istiyorum?

Bu soru daha ilginç.

Regl öncesi dönemde sadece daha fazla yemek istemek değil, belirli yiyeceklere yönelik isteğin değişmesi de görülebilir.

Çikolata bunun en bilinen örneklerinden biri.

Çikolata; şeker, yağ ve yoğun bir lezzeti aynı anda barındırdığı için beynin ödül sistemini güçlü şekilde uyarabilen yiyeceklerden biridir.

Üstelik çikolatanın kültürel olarak da adet dönemiyle özdeşleşmiş olması, beklentiyi ve alışkanlığı güçlendirebilir.

Yani ortada yalnızca hormonlardan oluşan tek yönlü bir mekanizma yok.

Biyoloji + alışkanlık + yiyeceğin ödül değeri + kişinin o dönemdeki ruh hali birlikte rol oynayabilir.

Bu yüzden “Regl olacağım, mutlaka çikolata yemeliyim.” düşüncesi zaman içinde kendi kendini de besleyebilir.

PMS tatlı isteğini artırabilir mi?

Evet.

Premenstrüel sendromda (PMS) iştah değişiklikleri ve belirli yiyeceklere yönelik yoğun istek görülebilir.

Bunun yanında şişkinlik, göğüslerde hassasiyet, yorgunluk, irritabilite ve duygu durum değişiklikleri de yaşanabilir.

Özellikle duygusal dalgalanmaların arttığı günlerde tatlı yiyecekler daha cazip hale gelebilir.

Burada önemli bir ayrım var:

Her regl öncesi tatlı isteği PMS anlamına gelmez.

PMS, adet döngüsünün belirli döneminde tekrarlayan ve günlük yaşamı etkileyebilen fiziksel veya duygusal belirtiler bütünü olarak değerlendirilir.

Sadece birkaç gün daha fazla çikolata istemekle PMS tanısı konulmaz.

İnsülin direnci varsa regl öncesi tatlı isteği daha mı fazla olur?

Bu konuda dikkatli olmak gerekiyor.

İnsülin direnci bulunan bir kişinin regl öncesinde tatlı istemesini doğrudan insülin direncine bağlamak mümkün değil.

İnsülin direnci, adet döngüsündeki hormonal değişikliklerden bağımsız olarak iştah ve metabolik süreçlerle ilişkili olabilir.

Buna bir de adet öncesi dönemdeki hormonal değişimler eklendiğinde bazı kişilerde tatlı isteği daha belirgin hissedilebilir.

Özellikle PCOS ve insülin direncinin birlikte bulunduğu kadınlarda konu biraz daha karmaşık hale gelir.

Fakat:

“Regl öncesi çok tatlı istiyorum → insülin direncim var.”

şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Tatlı isteği tek başına insülin direncini göstermez.

Regl öncesi daha çok acıkmak normal mi?

Bazı kadınlarda evet.

Üstelik bu açlık bazen sadece “midem boş” şeklinde ortaya çıkmaz.

“Yemek yedim ama yine de bir şeyler eksik gibi.”

“Normalde doyacağım porsiyon bugün yetmedi.”

“Akşam sürekli mutfağa gidiyorum.”

gibi bir his oluşabilir.

Bunun altında hormonal değişimlerin yanı sıra uyku, stres ve gün boyunca alınan enerjinin yetersiz olması da bulunabilir.

Özellikle kilo verme amacıyla sürekli küçük porsiyonlarla beslenen kişilerde bu dönem daha zor geçebilir.

Çünkü vücudun iştah sinyalleri yükselirken kişi bir yandan onları bastırmaya çalışır.

Sonuçta akşam saatlerinde tatlıya yönelik güçlü bir istek ortaya çıkabilir.

Bu tabloyu sadece “kendimi tutamıyorum” diye yorumlamak, nedenini anlamayı zorlaştırır.

Regl öncesi tatlı isteği kilo aldırır mı?

Tek başına regl öncesinde birkaç gün daha fazla yemek yemek, kalıcı yağ artışı anlamına gelmez.

Adet öncesi dönemde hormon değişiklikleri nedeniyle vücutta sıvı tutulumu ve şişkinlik de artabilir.

Bu yüzden tartıda birkaç gün içerisinde görülen yükselmeyi doğrudan yağlanma olarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir.

Özellikle regl yaklaşırken:

“Diyeti bozmadım ama 1 kilo aldım.”

diyen kişilerin yaşadığı durumun tamamı yağ dokusundaki artış olmayabilir.

Tartıdaki kısa vadeli değişim ile gerçek vücut yağındaki değişimi birbirinden ayırmak gerekir.

Tatlı isteği ne zaman sadece döngüyle açıklanamaz?

Tatlı isteği her ay regl öncesinde birkaç gün belirginleşiyor ve sonrasında azalıyor olabilir.

Bu, döngüyle ilişkili bir örüntüye işaret edebilir.

Fakat tatlı isteği ayın tamamına yayılıyorsa veya giderek daha yoğun hale geliyorsa tabloya sadece adet döngüsü üzerinden bakmak yeterli olmaz.

Özellikle gün içerisinde sürekli açlık, sık atıştırma, gece yeme, belirgin kilo değişimleri veya başka metabolik şikâyetler de varsa bunların tamamı birlikte değerlendirilmelidir.

Çünkü regl öncesindeki birkaç günlük değişim ile her gün devam eden yoğun yeme isteği aynı şey değildir.

“Regl olacağım, o yüzden tatlı istiyorum” demek doğru mu?

Kısmen.

Regl öncesi dönemde tatlı isteğinin artması gerçek bir fizyolojik davranış değişikliği olabilir.

Ama bunu yalnızca “hormonlarım yüzünden” diye açıklamak da fazla basit kalır.

Aynı dönemde enerji ihtiyacındaki değişiklikler, uyku, stres, ruh hali, günlük beslenme düzeni ve yiyeceklerle kurulan ilişki de devreye girer.

Hatta kişinin daha önceki deneyimleri bile bu isteği şekillendirebilir.

Örneğin her ay regl öncesinde çikolata yiyen bir kişi için zamanla çikolata, bu dönemin otomatikleşmiş bir parçası haline gelebilir.

Böylece fizyolojik ihtiyaç ile öğrenilmiş yeme davranışını birbirinden ayırmak zorlaşabilir.

Sonuç

Regl yaklaşırken tatlı isteğinin artması uydurulmuş bir bahane değil; birçok kadında görülebilen gerçek bir değişikliktir.

Hormonlardaki dalgalanmalar, iştah değişiklikleri ve luteal fazdaki enerji harcaması bunun bir bölümünü açıklayabilir.

Bunun üzerine stres, uyku, gün içindeki beslenme düzeni ve çikolata gibi yüksek ödül değerine sahip yiyeceklerin etkisi eklenebilir.

İnsülin direnci veya PCOS bulunan kişilerde tablo farklılaşabilir ancak regl öncesi tatlı isteğini tek başına insülin direncinin göstergesi kabul etmek doğru değildir.

Kısacası regl öncesinde çikolatayı normalden daha fazla istemen, “kontrolümü kaybettim” anlamına gelmez. Bu isteğin her ay döngünün aynı döneminde ortaya çıkıp çıkmadığı ve günlük beslenme düzeninle nasıl bir ilişki kurduğu, tabloyu anlamak açısından çok daha açıklayıcıdır.